Rechten, plichten, VOG en verzekering

Vrijwillige inzet: wat zijn je rechten en plichten?

Welke rechten en plichten heb je als vrijwilliger en waar moet je rekening mee houden?

Vrijwillige inzet is er in allerlei soorten en maten. Soms is het veel vergaderen, soms veel met de handen werken, soms erg zelfstandig en soms in een groep. Maar in welke vorm dan ook, voor vrijwillige inzet geldt een aantal stelregels, die elke vrijwilliger zou moeten weten. Vrijwilligers zetten zich in zonder daarvoor betaald te worden. Daar mag dus wel iets tegenover staan, geen betaling staat niet gelijk aan geen rechten.

Maar vrijwillige inzet is ook niet vrijblijvend, de organisatie rekent erop dat afspraken ook nagekomen worden. Anders dan voor mensen met betaald werk is er wettelijk weinig voor vrijwilligers geregeld. De rechten en plichten van vrijwilligers zijn dan ook voornamelijk afhankelijk van de afspraken die ze met de organisatie maken. Het is dus belangrijk duidelijke afspraken te maken met de organisatie waar je gaat werken.

De belangrijkste zaken waarover afspraken gemaakt kunnen worden zijn:

  1. Soort werkzaamheden
    Het is belangrijk dat je afspraken maakt over welke werkzaamheden je wel en welke je niet verricht, anders kunnen er snel onduidelijkheden ontstaan en dit is voor alle partijen vervelend. Informeer ook of er nog mogelijkheden zijn voor tussentijdse verandering.
  2. Inwerktijd en begeleiding
    Een zorgvuldige inwerktijd is belangrijk. Het is van belang als je tijdens deze periode goed geïnformeerd wordt over de organisatie waar je werkt en wie er werkt. Zorg dat je tijdens, maar ook na de inwerktijd recht hebt op een vaste begeleiding. Maak afspraken over de aard en inhoud van de begeleiding en over de wijze waarop de inwerkperiode wordt afgesloten.
  3. Werktijden en vakanties
    Het is goed duidelijke afspraken te maken over de werktijden en vakanties en wat te doen bij ziektes. Bij afspraken over werktijden moet je ook denken aan voorbereiding en afsluiting; begeleidingsgesprekken, reistijd en (verplichte) vergaderingen. Bij veel vrijwillige inzet is een opzegtermijn wenselijk om het werk goed af te kunnen ronden en over te dragen.
  4. Inspraak en medezeggenschap
    Wie nergens over mee kan praten, zal zich weinig betrokken voelen bij het reilen en zeilen van de organisatie. En wie niet weet waarom bepaalde afspraken zijn gemaakt, zal eerder geneigd zijn om ze opzij te leggen. Inspraak is een recht dat het werkplezier ten goede komt. De vraag is natuurlijk hoe ver inspraak moet gaan. Elke organisatie heeft haar eigen regels die vastgelegd zijn in de statuten en het huishoudelijk reglement. Deze kun je opvragen.
  5. Scholing
    Informeer welke scholingsmogelijkheden er zijn. Bijvoorbeeld trainingen, themabijeenkomsten en vakliteratuur. Het is normaal dat de kosten worden gedragen door de organisatie. De organisatie kan daaraan wel de voorwaarde verbinden dat je dan een bepaalde minimumtermijn blijft werken.
  6. Onkostenvergoeding
    Het kan voorkomen dat je als vrijwilliger onkosten maakt voor de organisatie waarvoor je werkt. Meestal vergoeden organisaties deze onkosten, maar zij zijn er niet toe verplicht. Maak dus duidelijke afspraken over welke onkosten (reiskosten en telefoonkosten bv.) wel en niet vergoed worden. Er bestaat een Landelijke Regeling Onkostenvergoeding Vrijwilligers die inhoudt dat een organisatie tot € 1700,- per jaar onkostenvergoeding aan een vrijwilliger kan betalen, zonder dat één der partijen problemen krijgt met de belastingdienst of uitkerende instantie. Het bedrag van € 1700 moet wel verspreid worden over 12 maanden. Als een organisatie dit bedrag binnen een kortere periode wil uitbetalen, dan moet de organisatie hiervoor ontheffing aanvragen bij de belastingdienst. (De vergoeding is maximaal €5,- per uur, maximaal €170,- per maand en maximaal €1700,- per jaar). Let op: als vrijwilliger kun je niet zonder meer aanspraak maken op dit bedrag van € 1700. Geen enkele organisatie is verplicht je dit bedrag te betalen. Meer informatie is te vinden op de website van de belastingdienst. Vrijwillige inzet en uitkeringen De vacatures die bij iDOE zijn ingeschreven, voldoen aan de criteria voor vrijwillige inzet . Dit wil zeggen dat zij als ‘echte’ vrijwillige inzet worden aangemerkt. Toch raden wij je aan, als je een uitkering hebt, vóór aanvang aan je uitkeringsinstantie te melden, dat je vrijwillige inzet gaat doen en welke vrijwillige inzet het betreft. Het is namelijk ook nog individueel bepaald of je het werk mag verrichten, zonder gekort te worden op je uitkering.
  7. Identiteitsbewijs
    Hoe zit het met vrijwilligers en identificatieplicht? En mogen organisaties zomaar om een kopie van je identiteitsbewijs vragen?
    Vrijwilligersorganisaties mogen in principe geen kopie van het identiteitsbewijs van een vrijwilliger vragen of eisen. Een uitzondering hierop zijn vrijwilligers die meer dan € 1700,- per jaar aan onkosten krijgen.

    Organisaties mogen wel bij een intake aan een vrijwilliger vragen zich te legitimeren, zodat ze weten dat ze ook daadwerkelijk met de juiste persoon te maken hebben.
    Organisaties mogen geen kopie van het identiteitsbewijs in bezit hebben. De vrijwilliger moet daar zelf ook alert op zijn en dus niet zijn of haar identiteitsbewijs afgeven.
    Een vrijwilliger moet wel zich te allen tijde kunnen identificeren, met een geldig identiteitsbewijs (geen kopie).

    Tenslotte mag een vrijwilliger maximaal € 1700,- onkosten krijgen (terugberekend naar € 5,-per uur), zonder dat de organisatie dit hoeft op te geven aan de belastingdienst. Krijgt een vrijwilliger meer dan € 1700,- dan moet de organisatie hiervan aangifte doen bij de belastingdienst. In dit geval moet de organisatie dus wel een kopie van een geldig identiteitsbewijs van de vrijwilliger in haar bezit hebben. Organisaties zijn dit verplicht in het kader van de wet Werk & Bijstand.

 

VOG

Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat gedrag van bijvoorbeeld een vrijwilliger in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een bepaalde functies. Voor organisaties die met kwetsbare doelgroepen werken is de aanvraag veelal gratis.

Lees hier meer over gratis VOG  aanvragen. 
Lees hier  meer de speciale regeling van gemeente Leiden.

Vrijwilligersverzekering

De gemeente Leiden heeft per 2015 een nieuwe vrijwilligersverzekering afgesloten. De Vrijwilligersverzekeringspolis (via Meeus)is een collectieve verzekering voor alle vrijwilligers binnen de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en Zoeterwoude. Onder de verzekerden vallen: vrijwilligers, maatschappelijke stagiaires en mantelzorgers.

Bekijk hier de vrijwilligerspolis

Wat doet iDOE

  • Matchen: we matchen (potentiële) vrijwilligers en organisaties met het doel alle vrijwilligersvacatures te vervullen en de mensen op de best passende plek te plaatsen.
  • Workshops/ trainingen / thema en netwerkbijeenkomsten: we organiseren en verzorgen trainingen, workshops en themabijeenkomsten voor vrijwilligers, beroepskrachten, door vrijwilligers en beroepskrachten vanuit iDOE en Verder.
  • Informatie & advies: we ondersteunen organisaties en vrijwilligers bij allerlei vraagstukken rondom het werken met vrijwilligers of het doen van vrijwilligerswerk.
  • Promotie: we promoten en waarderen vrijwillige inzet middels cadeau-acties (link naar waarderingsactiepagina), campagnes, verhalen (link naar verhalen) evenementen (link naar agenda).
  • Maatschappelijk betrokken ondernemen: we koppelen maatschappelijke organisaties en bedrijven aan elkaar om maatschappelijk betrokken samen te werken en inspireren hen met voorbeelden uit de stad. Daarnaast proeven medewerkers van bedrijven zo aan vrijwilligerswerk waardoor we deze doelgroep uit dagen zich vaker vrijwillig in te zetten.
  • Iedereen doet mee (sociale activering): we willen dat iedereen mee doet in de samenleving en dat kan met vrijwilligerswerk. We bieden trajecten aan om je te begeleiden naar vrijwilligerswerk. Hierdoor bouw je een ritme op, ontdek je waar je goed in bent en wat je leuk vindt, doe je werkervaring op en/of leer je nieuwe mensen kennen. We ondersteunen organisaties in de begeleiding.
Inschrijven nieuwsbrief!